Định vị Việt Nam trên bản đồ CNTT thế giới tương lai

Trong thời gian gần đây, hầu như trong các lúc rảnh rỗi, tôi đều tranh thủ online để tìm hiểu về các các vấn đề CNTT mình đang băn khoăn hiện nay. Điều này đã đưa tôi đến rất nhiều điều thú vị khác nhau, giúp tôi dần có được một cái nhìn tổng quan hơn và hi vọng sẽ sớm tìm ra được các câu trả lời :)

CNTT Việt Nam từ góc nhìn nhân lực

Nhân lực vẫn luôn là vấn đề xem xét đầu tiên khi định vị một quốc gia trên bản đồ CNTT thế giới. Xét về khía cạnh này thì Việt Nam còn quá khiêm tốn. Theo một số liệu gần đây thì hiện tại Việt Nam mới chỉ có 57.000 người làm trong lĩnh vực phần mềm, có thể tạm thời hiểu là lập trình viên. Trong khi đó con số này ở Mỹ là 3 triệu, ở Trung Quốc và Ấn Độ là khoảng 2 triệu. Do đó việc các trường đại học, cao đẳng ào ạt tuyển sinh CNTT hiện nay ở một khía cạnh nào đó có thể xem là bước đi cần thiết. Vấn đề quan trọng còn lại là làm sao để từng bước nâng cao chất lượng đội ngũ này.

Ngoài ra, trình độ nhân lực lập trình viên ở Việt Nam nói chung vẫn còn ở mức độ thấp. Nên trong tương lai vài năm tới vẫn cần tập trung vào việc học hỏi nâng cao trình độ. Xét theo khía cạnh này thì phần lớn số đông vẫn nên theo lĩnh vực gia công, tuy nhiên nên dần tập trung vào những lĩnh vực Việt Nam có lợi thế để chuẩn bị cho tương lai.

Đi tìm những công ty CNTT Việt Nam tiềm năng tương lai

Trong bối cảnh như ở trên thì tương lai gần sẽ khó có sự xuất hiện của các công ty với một đội ngũ dream team cùng những sản phẩm CNTT đột phá như tham vọng của một số công ty trẻ Việt Nam hiện nay.

Điều này có thể giải thích với việc hầu hết các công ty hiện nay đều đang tập trung thị trường trong nước. Trong khi đó thị trường trong nước vẫn còn quá nhỏ để tạo ra một nguồn thu đủ trả cho một đội ngũ những người giỏi, đôi lúc dù trả vẫn chưa chắc tìm được người phù hợp bởi nguồn nhân lực này đang khan hiếm nên họ có khá nhiều lựa chọn như ra nước ngoài hay làm việc ở các tập đoàn đa quốc gia. Nơi họ có được các chế độ đãi ngộ, cơ hội và danh tiếng lớn hơn nhiều.

Do đó theo suy nghĩ của riêng tôi, những công ty CNTT Việt Nam triển vọng trong tương lai sẽ phải là những công ty có được thị trường quốc tế. Đây có thể là những công ty do Việt Kiều hay người nước ngoài đến Việt Nam thành lập, hay cũng có thể là những công ty Việt Nam nhanh nhẹn từng bước len lỏi vào các thị trường mới như các ứng dụng smartphone bán trên các App Store. Hoặc những công ty tận dụng tốt vị trí của Việt Nam như một thị trường CNTT lớn ở Đông Nam Á và từng bước vươn ra khu vực. Tuy nhiên sẽ phải mất một khoảng thời gian nhất định để những công ty như vậy xuất hiện.

Chờ đợi những tập đoàn CNTT Việt Nam

Việt Nam là một nước nhỏ nếu đem ra so với Trung Quốc, Ấn Độ. Do đó việc phát triển dàn trải gần như sẽ không tạo ra được lợi thế nào đáng kể, điển hình là tình thế CNTT Việt Nam hiện nay. 

Nhìn sang Hàn Quốc và Đài Loan, họ đều tập trung toàn sức cho ngành vi mạch vào khoảng những năm 60-70 và đã nhanh chóng trở thành những quốc gia hàng đầu trong lĩnh vực hiện nay. Chính phủ hai nước này đều xoay quanh một vài tập đoàn CNTT chủ lực, ví dụ như LG & Samsung của Hàn Quốc, rồi từng bước hình thành các công ty vệ tinh xung quanh các hạt nhân này.

Do đó có thể nói vai trò của các tập đoàn viễn thông Việt Nam như Viettel, VNPT trong thời gian tới sẽ cực kì quan trọng. Đây sẽ là các công ty đóng vai trò nòng cốt trong việc đẩy nhanh quá trình hoàn thiện hạ tầng CNTT ở Việt Nam, từng bước vươn ra thị trường bên ngoài và làm hạt nhân để tạo ra hệ thống các công ty vệ tinh chư hầu. Có vẻ chính phủ đã xác định viễn thông và những dịch vụ mobile internet sẽ là chủ lực của các tập đoàn này. Nếu làm tốt, giá trị tương lai các tập đoàn này hoàn toàn có thể đạt ngưỡng 20-30 tỉ USD, và góp phần tạo ra hàng trăm công ty vệ tinh với giá trị chục triệu USD trở lên. Một tình thế tương tự so với Đài Loan hiện tại với các công ty vi mạch.

Tất nhiên tất cả viễn cảnh nêu trên đều nhìn dưới lăng kính của một người khá lạc quan như tôi :). Rất có thể với cách phát triển lộn xộn như hiện nay, Việt Nam sẽ vẫn là một thị trường tiêu thụ CNTT như hiện tại. Tuy nhiên tương lai vẫn đang còn ở phía trước, chúng ta vẫn cứ nên hy vọng để ...tiếp tục phấn đấu ;)). Riêng bản thân tôi vẫn tin vào những nỗ lực của chính phủ, cũng như một số bạn bè xung quanh cùng chí hướng. Vấn đề hiện tại là hạ tầng Việt Nam vẫn còn chưa hoàn thiện và sẽ còn phải mất ít nhất từ 3-5 năm nữa. Nên tôi nghĩ có lẽ đây là thời điểm tốt để tôi quay lại niềm đam mê nghiên cứu học tập và mơ về giấc mơ triệu phú công nghệ trong vòng 5-10 năm nữa của mình ^_^

Read more »

Posted in: bản đồ,cntt,it

Giấc mộng "Go Global" của các công ty CNTT Việt

Làng CNTT Việt Nam đã chứng kiến hai sự kiện chấn động đầu tháng 10 này, đó là BKIS giới thiệu sản phẩm BKIS Internet Security với tham vọng ra biển lớn, cùng với tham vọng Viettel chuẩn bị tiếp tục đầu tư vào Bangledesh sau thành công tốc độ tại thị trường Campuchia. Hai sự kiện trên ít nhiều gợi lên trong suy nghĩ mỗi người làm CNTT như chúng tôi một điều gì đó tự hào. Có lẽ đã đến lúc CNTT Việt Nam phải từng bước có những công ty “dũng cảm” tiến ra thị trường toàn cầu, và những công ty trong giai đoạn này sẽ đóng vai trò tiên phong.

Lẽ dĩ nhiên, không phải công ty nào cũng có thể làm được điều này. Bản thân tôi suy nghĩ chỉ có những công ty với định hướng chiến lược tốt, mang đậm dấu ấn công nghệ và hơn hết phải thực sự có tầm nhìn mới có thể thực hiện sứ mệnh này. Vậy đâu sẽ là những công ty CNTT Việt Nam có khả năng như vậy? Đó là vấn đề tôi mong muốn chia sẻ qua bài viết này, và tôi nghĩ đó cũng là một câu trả lời tốt cho bài viết “Lối thoát nào cho lập trình viên Việt Nam?” mà tôi vẫn đang còn bỏ ngỏ ;)

Có lẽ không cần phải tốn nhiều thời gian để giới thiệu về đại gia này. Với sự hậu thuẫn từ quân đội cùng với tác phong làm việc chuyên nghiệp nên chỉ trong vài năm ngắn ngủi, Viettel đã vươn lên trở thành một thế lực lớn trong làng CNTT Việt Nam. Ngoài ra với việc đã được chính phủ quy hoạch thành một trong hai đại gia cầm đầu lĩnh vực này trong vòng những năm kế tiếp, Viettel đã có thể yên tâm phần nào để thực hiện chiến dịch “Go Global” của mình.

Nhìn vào cách Viettel đang làm, có thể dễ dàng nhận thấy chiến lược của họ là tận dụng mô hình xây dựng hạ tầng tốc độ của mình. Đầu tiên họ sử dụng kỷ luật quân đội để đẩy nhanh việc xây dựng hạ tầng trong một thời gian cực ngắn, song song với việc cung cấp Internet miễn phí đến khắp các trường học để dành cảm tình người dân địa phương cũng như đánh bóng thương hiệu của mình.

Với cách này họ đã thành công tại Việt Nam, Campuchia, Lào và sắp tới có thể là Bangledesh. Tuy nhiên với mô hình này thì có lẽ Viettel chỉ có thể thành công tại các thị trường đang phát triển, diện tích hẹp, và còn tương đối sơ khai. Với các thị trường khác nếu muốn tiếp cận, họ sẽ cần phải có một chiến lược hoàn toàn mới, cũng như phải đương đầu với sự cạnh tranh khốc liệt từ những đối thủ mạnh hơn rất nhiều. Tuy nhiên đi được đến đây cũng đã có thể xem là một thành công đối với một công ty cung cấp hạ tầng như Viettel, và họ sẽ mở đường cho hàng loạt các công ty chư hầu khác tiến vào những thị trường này. Và trong số những công ty đó, sẽ có những công ty đủ năng động nhạy bén để tiếp tục tiến xa hơn.

Một công ty cũng không cần phải giới nhiều bởi đều đặn cách nhau vài tháng tôi thấy đều thấy có những tranh luận nảy lửa trên khắp các diễn đàn trong nước về công ty này :). Về mặt cá nhân, tôi nghĩ BKIS là một mẫu công ty thành công ở Việt Nam đáng để chúng ta học hỏi. Xuất phát điểm từ một trung tâm trực thuộc một trường đại học uy tín trong nước, họ đã tận dụng tối đa các mối quan hệ cũng như năng lực của mình để xây dựng những giải pháp cho thị trường chính phủ. Và nhiều tranh luận khác nhau đã xuất phát từ đây. 

Tuy nhiên tôi nghĩ hơn ai hết, BKIS là người hiểu rất rõ vấn đề này. Sau khi có những nguồn thu cực lớn từ thị trường chính phủ, họ sẽ có nhiều lợi thế để từng bước hoàn thiện sản phẩm và đánh đồng loạt ở các phân khúc khác. Chiến dịch vừa rồi đã cho thấy rõ tham vọng của họ. Trong suy nghĩ của tôi thì với việc hiểu rõ thị trường Việt Nam cùng với cách làm việc nhanh nhạy, BKIS hoàn toàn có khả năng chiếm phần lớn thị trường nội địa trong thời gian sắp tới.

Vậy còn tham vọng “Go Global” họ sẽ thực hiện như thế nào? Tôi nghĩ BKIS sẽ xuất phát từ thị trường Việt Kiều ở các nước trên thế giới. Bởi những đối tượng này hiện nay cũng thường xuyên ghé các website trong nước, trao đổi với bạn bè qua chat... Chính vì vậy cũng rất dễ dính "chưởng" từ các tay hacker nội địa. Trong những trường hợp như vậy thì BKAV quả là có lợi thế hơn hẳn so với các chương trình nước ngoài bởi họ là người am hiểu virus nội nhất cùng khả năng hỗ trợ nhanh nhất. Và có lẽ tham vọng trong một vài năm tới của BKIS sẽ chỉ dừng lại tại đây. Chỉ khi đã chiếm lĩnh được thị trường này thì họ mới có thể nghĩ đến những tham vọng xa hơn. Và chúng ta hãy cùng theo dõi xem họ sẽ thực hiện chiến dịch "Go Global" như thế nào ;)

Có lẽ sẽ có nhiều người hơi ngạc nhiên khi tôi xếp MISA vào trong nhóm các công ty “Go Global”. Thực ra theo suy nghĩ của tôi, MISA là một trong những công ty tiềm năng nhất hiện nay. Điều nổi bật ở công ty này là họ chỉ tập trung làm phần mềm kế toán cho doanh nghiệp vừa và nhỏ. Tuy nhiên lợi nhuận của họ trong những năm gần đây đã ngang ngửa, thậm chí vượt mặt nhiều công ty tên tuổi trong làng CNTT Việt Nam vẫn đang làm rất nhiều thứ khác nhau.

Với một lượng khách hàng khoảng 40.000 doanh nghiệp hiện nay, cùng với quy trình quản lý và làm sản phẩm cực tốt. Có thể hình dung trong những năm sắp tới, MISA có thể sẽ mở rộng quy mô lên gấp 5, thậm chí 10 lần hiện tại. Cùng với chiến lược tập trung vào những phần mềm doanh nghiệp như: kế toán, CRM, HRM thì rõ ràng họ đang nắm trong tay những lợi thế mà gần như bất kì công ty nào cũng mơ ước. Một ví dụ đơn giản, họ có thể đi vào lĩnh vực thương mại điện tử và thuyết phục các khách hàng hiện tại của họ dễ hơn rất nhiều so với các công ty mới nổi và còn non kinh nghiệm. Vấn đề còn lại đối với MISA chỉ còn nằm ở yếu tố con người và thời gian mà thôi.

Với xu thế các ứng dụng từng bước chuyển sang môi trường Internet thì MISA tất yếu cũng phải chuyển sang mô hình này, cho thuê dịch vụ và tính tiền theo tháng. Và khả năng “Go Global” của họ cũng sẽ bắt đầu từ đây. Với một nền tảng dịch vụ khá tốt, cộng với việc bán một giá tương đối cạnh tranh với các đối thủ, tôi nghĩ họ hoàn toàn có thể xây dựng một thương hiệu hoàn toàn mới ở thị trường quốc tế và cạnh tranh trong một lĩnh vực hẹp trực tiếp với các đại gia như Salesforce hiện nay. Cụ thể hơn Salesforce bán dịch vụ 100$/tháng, MISA có thể làm một dịch vụ vào phân khúc hẹp và phục vụ khách hàng tốt hơn, rồi bán với giá 50$. Tuy nhiên MISA sẽ cần một cách tiếp cận thị trường thật tự nhiên theo kiểu Mỹ và đây không phải là một bài toán có thể làm trong một sớm một chiều. Điều này cũng sẽ đòi hỏi họ phải có những thay đổi nhất định để mang lại những yếu tố mới so với mô hình truyền thống đã đi vào ổn định của họ hiện nay.

Sẽ thật thiếu sót nếu không nhắc tới FPT, một trong những công ty có tham vọng tiến ra thị trường quốc tế đầu tiên. Vào năm 2000, họ đã từng có chiến dịch đánh đồng loạt trên một số mặt trận như Ấn Độ và Mỹ. Tuy nhiên do nhận định không đúng thị trường và một số yếu tố khách quan khác, họ đã không thành công. Nhưng dù sao điều này cũng đã để lại cho họ những bài học kinh nghiệm nhất định để rồi đến năm 2008, họ đã bắt đầu quay lại với tham vọng gần 10 năm trước của mình.

Nhưng nhìn vào cách bành trướng ra quá nhiều lĩnh vực như hiện nay. Thực sự sẽ rất khó để FPT tập trung cho những thế mạnh công nghệ chuyên biệt và có lẽ tham vọng của họ sẽ chỉ là một công ty gia công toàn cầu như một số công ty Ấn Độ mà thôi. Một cách cụ thể họ sẽ tập trung vào số lượng và chất lượng của đội ngũ nhân sự, còn việc làm cái gì và như thế nào sẽ do khách hàng quyết định. Với chiến lược như vậy, họ đã từng bước cụ thể hóa bằng những hành động như thành lập Đại học FPT, xây dựng khu công nghệ cao Hòa Lạc, đô thị công nghệ Đà Nẵng...

Theo tôi đây là những nỗ lực rất đáng trân trọng, có thể FPT sẽ không có điều kiện để trở thành một công ty với những công nghệ mang tính đột phá của tương lai, nhưng họ sẽ tạo ra được một môi trường với những yếu tố mới, và nhiều thủ lĩnh công nghệ tương lai của Việt Nam sẽ xuất phát từ đây. 

...đến những giấc mộng "Go Global" thế hệ 8x 

Và tất nhiên, "Go Global" không chỉ là những tham vọng của những công ty lắm tiền nhiều của ở trên mà đó cũng là tham vọng của một số những con người trẻ tuổi và có khát vọng hiện nay, ví dụ như ...tôi chẳng hạn :">. Tôi vẫn đang chuẩn bị cho những hoạch định của mình trong những năm sắp tới. Một cách cụ thể hơn, tôi đang cố gắng tận dụng tối đa những mối quan hệ mình có được, sự hỗ trợ từ bên ngoài cũng như những chính sách ưu tiên phát triển CNTT của chính phủ để từng bước xây dựng một bàn đạp vững chắc cho thị trường trong nước. Giải quyết được bài toán này, tôi sẽ tiến thẳng sang Silicon Valley để làm những "hippy guys" và từng bước thực hiện "American Dream" của mình ;)). Nghe đến đây có vẻ hơi bay và xa rời thực tế, nhưng nếu bạn chưa một lần tới thung lung hoa vàng Sillicon xinh đẹp, hãy dành dụm tiền để đến đây sống vài tuần. Bạn sẽ nhận ra rằng đây là một trong những nơi trên thế giới bạn có thể sống thoải mái chỉ bằng hai thứ, năng lực và khát vọng của mình.

Và với tôi đó cũng là lối thoát tốt nhất cho lập trình viên Việt Nam hiện nay ^_^. Đứng trước thời cuộc đất nước thay đổi từng ngày, những người làm CNTT như chúng tôi chỉ có hai lựa chọn: hoặc gia nhập cuộc chơi quốc tế để nhìn thấy được sự rộng lớn của thế giới và cảm thấy mình ngày một trưởng thành hơn, hoặc tự hài lòng với chiếc ao làng Việt Nam thân quen và tự giới hạn mình. Tất nhiên sẽ có ý kiến cho rằng không phải ai cũng có thể làm được điều đó. Bản thân tôi nghĩ mỗi cá nhân sinh ra và trưởng thành trong những môi trường khác nhau nên đều đã có những sứ mệnh của riêng mình. Quan trọng là chúng ta nhận ra mình đang đứng ở đâu và ở vị trí nào có thể phát huy khả năng một cách tốt nhất. Một công ty không thể chỉ hình thành bởi những lãnh đạo tham vọng có tầm nhìn, mà còn quan trọng hơn bởi một đội ngũ nhân viên đam mê công việc, kiên trì thực hiện đều đặn công việc hằng ngày.

Và chính vì vậy tôi nghĩ nếu bạn là một người trẻ tuổi có năng lực và khát vọng, hãy nên nghĩ lớn và mạnh dạn đứng lên để thiết lập hoặc tham gia vào những công ty như ở trên ;). Có thể những công ty đó sẽ thất bại nhưng chắc chắn họ sẽ để lại những bài học quý giá để những thế hệ đi sau có thể kế thừa, vẫn tốt hơn so với việc an phận trong chiếc ao làng Việt Nam nhỏ hẹp. Còn với những cá nhân những người tham gia vào đó thì chắc chắn sẽ không bao giờ thất bại bởi những người như vậy sẽ luôn là mục tiêu săn đuổi của những công ty hàng đầu hiện nay, bởi các công ty đều hiểu rõ rằng, chỉ có những người với tư tưởng lạc quan tích cực cùng khát vọng dám nghĩ dám làm mới có thể góp phần vực dậy bộ máy chung của toàn thể công ty, cũng như đủ khả năng lãnh đạo tầm cao để góp phần vào chiến dịch "Go Global" chung cho Việt Nam vào những thập niên 20-30 của thế kỷ 21 :)

Read more »

Posted in: cntt,công ty,featured,go global,it,vietnam

Ước mơ vs Thực tế

Hôm qua thật là vui khi có dịp đi giao lưu với các đàn em sinh viên Bách Khoa. Phải công nhận là sinh viên bây giờ đã năng động nhiều hơn hẳn so với thế hệ của mình. Tự nhiên mình lại có được cảm giác như đang quay ngược thời gian trở lại mấy năm về trước. Lúc nào cũng nhiệt huyết với những đam mê của mình, không ngại khó khăn luôn xông pha về phía trước

Nhưng rồi sau khi ra trường mình đã phải từng bước va chạm với những sự thật phũ phàng của xã hội này, chính xác hơn là của ngành CNTT trong xã hội này , nó không hề bóng bảy như những gì hồi SV mình hay mơ mộng. Hơn 1 năm qua mình đã phải thay đổi rất nhanh và rất nhiều để tập cách thích nghi, còn một số người bạn của mình đã dần chuyển sang những lĩnh vực tươi sáng hơn

Do đó mình vẫn luôn băn khoăn một điều rằng. Có nên chia sẻ lại những vấn đề này với đàn em khóa sau để họ thực tế hơn nhưng cũng đồng nghĩa với việc ...cắt đứt những giấc mơ của họ một cách thô bạo hay là cứ im lặng để họ có thể tiếp tục theo đuổi đến cùng những giấc mơ của riêng bản thân mình.

Và sau khi trải qua vài buổi giao lưu, mình nhận ra một điều rằng có lẽ ước mơ là một trong những thứ quý giá nhất của mỗi con người, bản thân mình cũng phải nhờ những ước mơ dẫn đường và nếu không có nó thì mình sẽ ra sao . Do đó mình không nên và cũng không có quyền can thiệp vào ước mơ của người khác. Cứ nên ...tiếp tục khuyến khích thế hệ đàn em đi sau, những sinh viên có niềm đam mê và năng động sẽ tự tìm cách để tồn tại và phát triển cho riêng mình. Những người còn lại cũng sẽ dần nhận ra và tìm một hướng đi khác phù hợp hơn

Còn về riêng bản thân, qua các buổi giao lưu cũng như công việc, mình nhận ra một điều rằng, mình là một con người thuộc về thế giới công nghệ. Yếu tố kinh doanh trong mình cũng có nhưng thực sự nó vẫn còn bé nhỏ so với niềm đam mê công nghệ luôn khát khao cháy bỏng, muốn làm một cái gì đó góp phần làm thế giới này tốt đẹp hơn . Và chính những ước mơ công nghệ đó sẽ luôn kéo mình về phía trước!

Read more »

Posted in: cntt,giaolưu,sinhviên