Olp.vn - Hướng đến một cầu nối hiệu quả dành cho lập trình viên Việt Nam

Trong các buổi tối tuần này, tôi có dịp tham gia làm tình nguyện viên dự án xây dựng cổng www.olp.vn, cho một số cuộc thi tin học uy tín dành cho sinh viên Việt Nam hiện nay do Hội tin học tổ chức hàng năm. Với tôi, đây là một công việc khá thú vị bởi có lẽ đó là một câu trả lời tốt cho bài toán Đi tìm những siêu lập trình viên Việt Nam tôi đang nghiên cứu và tìm hiểu.

Sơ lược qua một số thông tin về các cuộc thi, có thể nói Olympic Tin học là cuộc thi tin học uy tín nhất dành cho sinh viên hiện nay, đã được tổ chức thường niên từ năm 1992. Đặc biệt từ năm 2006, Hội tin học đã đưa vào thêm phần thi ACM và biến Việt Nam trở thành một trong những điểm thi vòng loại trong hệ thống ACM toàn cầu. Điều này theo cá nhân tôi suy nghĩ đã góp phần từng bước đưa trình độ sinh viên Việt Nam gần hơn so với mặt bằng chung của thế giới. Ngoài ra trên cơ sở thành công có được, cuộc thi đã từng bước mở rộng ra thêm một số khối thi hấp dẫn khác như Phần mềm nguồn mở, Mùa hè sáng tạo... Theo thống kê của riêng tôi, thì ít nhất phải 70% những lập trình viên giỏi nhất của Việt Nam đều đã từng tham dự một hoặc vài lần các cuộc thi này. 

Quay trở lại vấn đề website cuộc thi, sau một thời gian bàn bạc thì chúng tôi, các cựu thí sinh cũng như ban tổ chức, nhận ra rằng có rất tiềm năng từ các cuộc thi này cần tích hợp lại để tạo nên giá trị hơn cho những người tham gia, cũng như góp phần thiết thực vào quá trình phát triển của CNTT Việt Nam nói chung. Chính vì vậy, ý tưởng về một cầu nối hiệu quả giữa ban tổ chức với các thí sinh, giữa các thí sinh với môi trường công nghiệp được hình thành. Và mục tiêu mà website hướng đến là sẽ trở thành một điểm đến hữu ích, nơi bất kì sinh viên CNTT hay yêu thích CNTT của Việt Nam đều có thể truy xuất toàn bộ tài nguyên từ các cuộc thi dành riêng cho họ, từng bước tích lũy và bồi dưỡng đam mê của mình. Còn với các nhà tuyển dụng, chỉ cần vài click chuột họ sẽ có thể truy xuất vào toàn bộ danh sách các cựu thí sinh, những lập trình viên thuộc hàng top Việt Nam hiện nay. Và trong tương lai xa hơn chúng tôi hi vọng trang web sẽ trở thành một sân chơi dành cho các sinh viên CNTT và lập trình viên đẳng cấp Việt Nam có thể cùng giao lưu chia sẻ, và tìm kiếm những cơ hội tốt nhất phù hợp với thế mạnh của mình.

Nhưng đó là câu chuyện tương lai, trước mắt chúng tôi lựa chọn giải pháp đơn giản Google Sites làm nền tảng để tổ chức nội dung và phối hợp giữa các tình nguyện viên cho đơn giản và hiệu quả, giảm tối đa công sức trong việc quản lý vận hành cũng như dễ dàng kiểm soát thông qua Google Sites API sau này. Và nếu bạn là một sinh viên CNTT, một lập trình viên, nhà tuyển dụng, hay ai khác nhưng có hứng thú với vấn đề này. Hãy dành thời gian ghé thăm website và gửi ý kiến cho nhóm tình nguyện để có thể làm tốt hơn nữa những tính năng phục vụ cho bạn cũng như cộng đồng. Và nếu có thể, hãy cùng tham gia ^_^

(Mọi thông tin xin email đến địa chỉ admin@olp.vn)

Read more »

Posted in: developer,it

Những con đường sự nghiệp của lập trình viên Việt Nam

Gần đây thỉnh thoảng tôi có nhận được một vài yêu cầu của bạn bè xung quanh đề nghị tư vấn trong việc ...nhảy công ty. Có lẽ điều này cũng dễ hiểu trong bối cảnh tình hình nhân sự CNTT đã bắt đầu nóng trở lại như hiện nay thì sự dịch chuyển nhân sự giữa các công ty CNTT đang bắt đầu có chiều hướng gia tăng. Với riêng bản thân tôi không khuyến khích việc nhảy việc cho lắm, trừ khi biết chắc công ty mới có điều kiện tốt hơn hẳn và phù hợp với thế mạnh của mình. Tuy nhiên, không thể phủ nhận một điều là làm việc ở các công ty khác nhau sẽ đem lại cho lập trình viên một cái nhìn toàn diện hơn về lĩnh vực mình đang theo đuổi để từng bước định hướng tốt hơn con đường tương lai của mình sau này.

Nếu tính từ hồi sinh viên cho đến hiện tại, tôi cũng đã làm được cho cỡ ...chục công ty CNTT khác nhau. Từ thực tập, cộng tác, làm bán thời gian cho đến toàn thời gian. Thể loại các công ty cũng khá đa dạng, từ các công ty gia công, start-up, làm sản phẩm cho đến các tập đoàn đa quốc gia. Tuy nhiên đừng vì thế mà bạn nghĩ tôi là một người ham ...lương cao hoặc không kiên định ;)). Có thể nói trong một thị trường CNTT mới ở giai đoạn lộn xộn ban đầu như Việt Nam hiện nay thì việc tìm cho mình một công việc phù hợp hoàn toàn không phải là một điều dễ dàng. Điều này đối với những sinh viên chân ướt chân ráo mới ra trường còn khó khăn hơn khi đa phần vẫn chưa xác định được thế mạnh và đam mê của mình. Cho nên đôi lúc phải trải qua một vài công ty khác nhau bạn mới xác định được đâu mới là môi trường phù hợp nhất. Với một số người lỡ rơi vào môi trường không đúng với niềm đam mê, không dũng cảm dứt khoát dần dần tạo nên những áp lực lớn cho bản thân và khiến họ chán nản và rời ngành.

Do đó tôi nghĩ với những lập trình viên trẻ, đặc biệt các bạn vẫn còn ngồi trên ghế nhà trường. Việc tìm những cơ hội để va chạm trong các môi trường khác nhau là một điều khá hữu ích. Những điều này sẽ góp phần giúp bản thân mỗi người nhìn nhận ra đây là những thế mạnh và đam mê của mình. Với kinh nghiệm bản thân tôi mặc dù đã trải qua nhiều công ty khác nhau, nhưng tại bất kì thời điểm nào tôi cũng chỉ làm cho tối đa 2 công ty. Và tôi luôn xác định đâu là công việc chính mình sẽ dành toàn bộ sức lực của mình. Rồi với mỗi công việc tôi đều cố gắng làm thật tốt trong khả năng của mình, do đó gần như sau khi kết thúc công việc tôi đều giữ được mối quan hệ tốt với những người cộng sự và trở thành những người bạn tốt cho đến hiện tại. Và hẳn nhiên điều này đã mang lại cho tôi những giá trị vô hình rất lớn về sau, nên hi vọng sẽ được chia sẻ ít nhiều với mọi người qua bài viết này. 

1. Công ty gia công

Có lẽ lợi thế lớn của các công ty gia công nằm ở môi trường chuyên nghiệp và cơ hội tham gia cọ xát các dự án lớn của nước ngoài. Những điều này đặc biệt hữu ích cho những lập trình viên trẻ mới bước từ môi trường giảng đường sang thực tế, và việc đặt mình dưới áp lực của các dự án lớn đòi hỏi các quy trình chặt chẽ sẽ giúp lập trình viên nhanh chóng chuyên nghiệp hóa bản thân mình.

Tuy nhiên môi trường gia công cũng có những hạn chế nhất định, việc vẫn còn ít những dự án xứng tầm cũng như việc trả chi phí cố định theo đầu người ở đa phần các công ty sẽ dần khiến nhiều lập trình viên chán nản và từng bước tìm cho mình những hướng đi mới mẻ hơn. 

2. Công ty Start-up/Sản phẩm

Làm việc trong một công ty start-up thực sự sẽ đòi hỏi bạn làm việc >100% khả năng của mình. Ngoài ra, do công việc của công ty start-up khá nhiều mà số người lại hạn chế, nên gần như sẽ đòi hỏi bạn phải biết thêm rất nhiều thứ không nằm trong kiến thức của bạn được trang bị ở các công ty lớn. Trong một môi trường như vậy sẽ khiến bạn trưởng thành lên rất nhiều.

Lẽ dĩ nhiên môi trường start-up cũng có những hạn chế. Hạn chế thứ nhất là tỉ lệ các công ty start-up thành công là rất thấp, nên đôi lúc việc gắn bó trong một môi trường start-up chờ thời quá lâu mà vẫn chưa thấy đầu ra sẽ khiến bạn lãng phí rất nhiều thời gian và đánh mất nhiều cơ hội, thực tế chứng minh các công ty start-up thành công lớn đa phần đều có những bước tiến thần tốc trong một thời gian nhất định. Hạn chế thứ hai, môi trường start-up đòi hỏi bạn biết rộng hơn là biết sâu. Do đó nếu bạn là một người chuyên sâu về một công nghệ nhất định thì sẽ không thích hợp trong môi trường này. 

3. Công ty đa quốc gia

Có lẽ vị trí cho lập trình viên trong các công ty này không nhiều khi phần lớn hiện nay vẫn xem Việt Nam là một thị trường phân phối và tiêu thụ. Tuy nhiên gần đây tình hình đã dần khá hơn khi thị trường Việt Nam bắt đầu lớn và chứng tỏ vị trí tiềm năng trong tương lai gần sắp tới.

Làm việc trong các công ty này được lợi là quy trình đã khá bài bản nên lập trình viên chỉ cần tập trung vào những hướng nhất định, rất phù hợp cho những ai đam mê đào sâu vào một công nghệ mũi nhọn. Ngoài ra làm việc trong môi trường này cũng giúp lập trình viên mở rộng tầm nhìn lên rất nhiều bởi có cơ hội cọ xát trong một môi trường mang tính quốc tế. Tuy nhiên điểm yếu ở các công ty này là lập trình viên sẽ không có được một cái nhìn tổng quát về công ty như trong môi trường công ty start-up đã nêu trên. 

4. Công ty/Tổ chức nhà nước

Làm trong nhà nước thì lương khá thấp so với thị trường. Tuy nhiên đổi lại môi trường tương đối nhẹ hơn, cũng như sẽ có những giá trị vô hình nhất định và tiềm năng trong tương lai, đặc biệt trong một xã hội mà nhà nước vẫn còn nắm giữ một vai trò quan trọng trong nền kinh tế như Việt Nam hiện nay.

Bản thân tôi chưa có nhiều cơ hội cọ xát trong môi trường này. Tuy nhiên qua chia sẻ với một số bạn bè, thì ngoài công việc chính thì họ có thể tham gia một số dự án để kiếm thêm thu nhập. Với một số bạn bè khác tôi biết thì gia đình của họ đã khá dư dả về tài chính và có thế đứng nhất định, nên việc lương bổng không còn quá quan trọng đối với họ mà mục đích họ sẽ từng bước tiến lên nắm giữ những vị trí quan trọng của CNTT Việt Nam trong tương lai. 


Tổng kết lại, những loại công ty nêu trên đều có những ưu nhược điểm khác nhau, nên sẽ phù hợp cho những đối tượng khác nhau tùy vào niềm đam mê sở thích của mỗi người. Với riêng bản thân, thì tôi cảm thấy mình khá may mắn khi đã có cơ hội làm việc qua nhiều công ty khác nhau. Điều này đã đem lại cho tôi những trải nghiệm quý giá trên con đường sự nghiệp của mình, cũng giống như việc ...đi thi vậy. Mặc dù điều này đôi lúc khiến tôi mất phương hướng khi đứng trước quá nhiều sự lựa chọn, nhưng tôi tin mình đã đang dần xác định được niềm đam mê, thế mạnh và mục tiêu lớn nhất của chính mình ^_^

Read more »

Posted in: developer,it

Đi tìm những siêu lập trình viên Việt Nam

Mặc dù đã có nhiều nỗ lực trong vài năm qua, nhưng có vẻ tôi là người không có duyên trong việc kinh doanh tiền bạc. Trong lúc một số bạn bè xung quanh phất lên nhanh chóng, thì tôi vẫn cứ ...đều đều :(. Trái lại các kỹ năng về giao tiếp cộng đồng của tôi lại phát triển khá đều đặn. Bên cạnh công việc của một kỹ sư phần mềm, tôi đã có cơ hội tham gia khá nhiều khóa đào tạo "luyện gà", các hội thảo, hoạt động cộng đồng, rồi vinh hạnh trở thành giám khảo trẻ nhất của một số cuộc thi uy tín như Olympic Tin học Sinh viên, Mùa hè sáng tạo... :x. Tôi nhận thấy những công việc như vậy đã nâng tầm nhìn của tôi lên rất nhiều so với khi chỉ làm một lập trình viên hay kinh doanh thông thường. Và có vẻ tôi đã dần nhận ra đâu mới thực sự là những thế mạnh và công việc yêu thích tôi có thể làm trong suốt cuộc đời :)

Có lẽ trong các đối tượng từng đi dạy, tôi thích nhất là các em học sinh Cấp 2. Với niềm đam mê tin học ở độ tuổi còn khá tinh nghịch, các em dễ làm toát lên trong suy nghĩ của những người đi dạy một nét ngây ngô, trong sáng và đáng yêu. Bao nhiêu kiến thức chia sẻ đều được các em tích cực tiếp thu đều đặn. Và tôi nhận ra có lẽ đây chính là độ tuổi thích hợp nhất để phát triển niềm đam mê Tin học cho một thế hệ. Sớm quá có thể dễ làm các em xao nhãng bởi chưa đủ độ chín, còn trễ quá sẽ khó hình thành nên một niềm đam mê đủ lớn để giữ chân các em trước những ...cám dỗ cơm áo gạo tiền :). Và thực tế rất nhiều lập trình viên giỏi tôi được biết đều xuất phát từ độ tuổi này.

Rồi lên cấp 3 và những năm đầu đại học có lẽ là độ tuổi thích hợp nhất để phát triển các tư duy thuật toán. Nhớ lại 10 năm về trước tôi và bạn bè đã có một thời gian tuyệt vời làm việc ngày đêm với những thuật toán và ngôn ngữ lập trình Pascal già nua trong sáng. Những điều này đã tạo nên nền tảng vững chắc để chúng tôi định vị mình tốt hơn trong thế giới CNTT sau này. Tuy nhiên có một điều tôi không thích lắm là hiện tại Việt Nam hầu hết vẫn còn sử dụng Pascal chạy trên ...DOS. Nếu chuyển sang một số ngôn ngữ mạnh hơn như Java + Eclipse thì chắc chắn sẽ mở ra thêm rất nhiều cơ hội cho học sinh tiếp cận nhanh hơn với những lợi thế trong một thế giới phẳng hôm nay.

Rồi đến những năm trên giảng đường đại học sẽ là thời điểm tốt nhất để tiến vào thế giới công nghệ và từng bước hiện thực hóa những ý tưởng của mình, tung hoành ngang dọc tại hàng tá cuộc thi tổ chức chỉ dành cho sinh viên hàng năm. Với các kiến thức cơ bản đã được tích lũy, sự định hướng tốt trên một siêu xa lộ thông tin trên Internet, hàng loạt cơ hội trong lĩnh vực này sẽ mở ra cho những người trẻ tuổi có đủ niềm đam mê và dũng cảm dấn thân.

Đến đây có vẻ tôi hơi lạc đề so với tiêu đề của bài viết này. Tuy nhiên một trong những vấn đề CNTT Việt Nam đang đối mặt hiện nay là rất thiếu những siêu lập trình viên với một nền tảng kiến thức công nghệ vững chắc, tư duy sáng tạo và đột phá. Với những người như vậy thì gần như không thể đào tạo chỉ trong 4-5 năm của môi trường đai học, mà có lẽ phải trong một thời gian dài xuyên suốt như tôi đã nêu ở trên. Và tôi không tin Việt Nam sẽ có thể trở thành một cường quốc CNTT nếu không đào tạo được một thế hệ những con người như vậy. Nhiều công ty ở Việt Nam tôi có dịp tiếp xúc cũng có tham vọng trở thành một đế chế CNTT và vươn ra tầm khu vực trong những năm sắp tới, tuy nhiên nếu không giải quyết tốt vấn đề này và xây dựng được một đội ngũ những lập trình viên đủ tốt thì đó vẫn sẽ mãi là mục tiêu xa vời và mọi thứ rốt cục cũng chỉ quanh quẩn trong tầm Việt Nam mà thôi.

Nên trong thời gian sắp tới tôi dự định sẽ dành thêm thời gian để tiếp tục đi sâu vào vấn đề này. Tất nhiên tôi không có tham vọng sẽ phải làm một cái gì đó vĩ mô. Đơn giản tôi nhận thấy mình có một số thế mạnh trong vấn đề này và tôi muốn phát huy để xây dựng bản thân trở thành một mắt xích quan trọng trong một công ty CNTT Việt Nam toàn cầu tương lai. Và liệu đó có phải niềm đam mê của tôi không nhỉ ^_^

Read more »

Posted in: developer,it

Thủ thuật tăng nhanh "nội công" cho sinh viên IT và lập trình viên trẻ

Sau bài viết Chiến lược "săn" công ty cho Sinh viên IT sắp tốt nghiệp, tôi có nhận được câu hỏi của một số bạn về việc chia sẻ thêm các kinh nghiệm trong quá trình làm việc, làm thế nào có thể trang bị nhanh các kỹ năng trong thời gian ngắn nhất, đặc biệt cho các sinh viên mới ra trường. Thực sự thì tôi nghĩ mình chưa phải là một người đã trải qua nhiều công việc IT khác nhau, đa phần chỉ mới dừng lại ở những mảng liên quan đến lập trình viên. Tuy nhiên cũng rất hi vọng có thể chia sẻ được phần nào với các bạn một số kinh nghiệm trong lĩnh vực này 

Do bài viết mang tính chia sẻ nên xin dùng tiếng Việt cho tiện, dùng tiếng Anh sợ hơi khô và việc xài từ không chính xác có thể dẫn tới một số hiểu lầm nhất định ;)

1. Cân nhắc thời gian (Student only): Nếu bạn đang còn ngồi trên ghế nhà trường, hãy từng bước cân nhắc và sắp xếp thời gian cho phù hợp với mục tiêu bạn đang theo đuổi. Sẽ rất khó để bạn có thể vừa đạt điểm xuất sắc ở những môn thi trong lớp và vừa trở thành một lập trình viên siêu giỏi, trừ khi bạn là một thiên tài. Do đó hãy xác định rõ bạn muốn đạt được mục tiêu nào, nếu cứ lưng lửng cả hai thì sẽ rất khó để tập trung hành động. Nhớ lại hồi SV, tôi chọn hướng đi theo lập trình và áp dụng một số chiến thuật chỉ cần thi qua các môn trên trường là đủ. Đôi lúc nợ nần chồng chất nhưng rốt cục cũng may nhờ thầy cô chiếu cố nên đã ra trường đúng hạn ^_^ 

2. Tham gia các kỳ thi: Hãy cố gắng tham gia vào nhiều cuộc thi lập trình cũng như những cuộc thi liên quan, bởi chúng sẽ buộc bạn phải làm việc hết sức mình và giúp bạn có cơ hội giao lưu cọ xát với bạn bè cùng giới, mở rộng tầm nhìn xa hơn, và hơn hết là được ...đi du lịch miễn phí :). Nếu không có những dịp như vậy, bạn sẽ dễ rơi vào tình trạng tự xem mình là số một và không biết những người xung quanh mình đã tiến tới trình độ nào, rất có thể bạn đã bị họ bỏ xa. 

3. Dẹp bỏ tính tự ái: Hầu hết dân công nghệ tôi quen biết đều mắc phải tính tự ái, dễ tổn thương khi bị một ai đó từ chối. Nếu bạn là một người như vậy, hãy cố gắng vô hiệu hóa khuyết điểm này càng sớm càng tốt. Hãy thử nhìn sang những người làm sales, có thể họ phải giao tiếp với hàng chục khách hàng mới tìm được một người đồng ý mua sản phẩm của mình. Trong khi nếu dân công nghệ chúng ta chỉ vì một lời từ chối mà bỏ cuộc thì sẽ khó thích nghi được với những gì đang diễn ra ngoài xã hội và dần co cụm về chỉ sống với những người tự ái như mình. Nhắc tới chuyện này, tự nhiên tôi cảm thấy vui vui nhớ lại cảm giác bầu trời dường như sụp đổ khi lần đầu tiên chúng tôi tiếp xúc với một quỹ đầu tư mạo hiểm và bị họ "đuổi khéo" về. Tuy nhiên, chúng tôi đã tự động viên mình phải vượt qua cảm giác đó nếu muốn đi tiếp ước mơ của mình. Và rồi sau đó chúng tôi đã đi gõ cửa qua hầu hết các quỹ đầu tư ở Việt Nam cũng như các nhà đầu tư cá nhân khác. Cứ mỗi lần như vậy chúng tôi thấy mình ngày càng dày dạn và tưởng thành hơn, và đến giờ chắc mặt mình cũng chai luôn, không khéo thành dân sales mất ;)) 

4. Nhiệt tình trong công việc: Hãy luôn nhiệt tình làm việc với tinh thần học hỏi, cho dù những việc đó có thể không mang lại những lợi ích cụ thể cho bạn trước mắt. Thời SV tôi thường hay lăng xăng làm những việc mà nhiều người xung quanh xem là dỗi hơi, nhưng nhờ đó mà sau này có nhiều cơ hội thầy cô đều ưu tiên tôi trước và tôi đã gặt hái được rất nhiều. Trong công việc sau này cũng vậy, khi tôi nhiệt tình thì những sếp đàn anh đi trước chỉ bảo tôi nhiều hơn, rồi đến một lúc nào đó họ xem tôi như là một người cộng sự thực thụ và chia sẻ với tôi mọi nỗi niềm tình huống khó xử trong công ty và nhờ đó tôi đã học hỏi được nhiều thứ trong thời gian rất ngắn. 

5. Không xem thường người khác: Thông thường chúng ta hay có thái độ xem thường những người dở hơn hay nhỏ hơn mình. Điều này là cực kỳ sai lầm. Tôi đã từng rơi vào tình huống như vậy và gây tổn thương cho người cộng sự. Rồi đến lúc có việc phải "nhờ vả" mới thấy được vai trò của họ là quan trọng như thế nào. Từ đó về sau, tôi rút ra kinh nghiệm thôi tốt nhất cứ vui vẻ với tất cả mọi người, làm sao luôn thể hiện thái độ động viên và trân trọng của mình dành cho họ. Mình chả mất gì mà sau này cần nhờ vả thì mọi người đều quý mến giúp đỡ :x 

6. Luôn dành thời gian tích lũy đủ nội lực: Là một lập trình viên, trong một số giai đoạn bạn luôn phải có những khoảng thời gian tập trung để tích lũy đủ nội lực trước khi thực hiện một dự định lớn nào đó. Nếu chưa tích lũy đủ và quá tự tin thì khi vào cuộc bạn sẽ không còn thời gian chuẩn bị và dễ dẫn đến thất bại. Với kinh nghiệm của bản thân tôi, tôi đã tập trung khổ luyện năm lớp 7 + 8 để có những sản phẩm thành tựu năm lớp 9, 10 + 11 cho năm 12, rồi năm 1 + 2 + 3 cho năm 4 + 5 đại học. Và hi vọng 5 năm kể từ lúc ra trường sẽ là giai đoạn tôi khổ luyện để có những thành tựu lớn hơn vào năm 2011 và sau đó. 

7. Tránh xa sự so sánh và đố kỵ: Mỗi cá nhân đều có khả năng, sở thích và niềm đam mê riêng. Do đó mọi so sánh giữa mình với người khác đều khập khiễng và dễ dẫn tới sự đố kỵ không đáng có. Bản thân tôi xem sự đố kỵ là kẻ thù số một trong lĩnh vực này. Nó làm tôi tiêu tốn rất nhiều năng lượng và không giữ được sự thanh thản trong tâm hồn để tập trung toàn bộ cho công nghệ :">. Tuy nhiên thú thực rằng rất khó để từ bỏ điều này, sự đố kỵ có thể xảy ra bất kì lúc nào khi bạn thấy một người nào đó thành công hơn bạn hoặc bạn bị một ai đó dùng sự thành công của họ để lôi kéo bạn về phía mình. Trải qua nhiều lần như vậy, tôi rút ra kinh nghiệm là hãy cứ mở đọc một quyển sách nói về đức tính và thành công của người làm việc lớn, ngay khi sự đố kỵ vừa nảy sinh trong bạn. Nó sẽ giúp bạn suy nghĩ về những điều lớn lao bạn có thể phấn đấu đạt được trong tương lai và thấy được sự đố kỵ hiện tại trong bạn lúc này hóa ra còn quá thật nhỏ bé :)

Thì trên đây là một số kinh nghiệm xương máu mà tôi đã tích lũy được trong suốt 14 năm qua, hi vọng có thể ít nhiều giúp các bạn sinh viên IT hay lập trình viên trẻ hạn chế tối đa những sai lầm không đáng có trên con đường sự nghiệp của mình. Và cũng hi vọng nếu bạn có kinh nghiệm nào hay, hãy để lại ý kiến hoặc email để tôi và mọi người cùng học hỏi nhé ^_^

Read more »

Posted in: developer

Chiến lược "săn" công ty cho Sinh viên IT sắp tốt nghiệp

Vào dịp cuối năm cứ gần đến lễ bảo vệ tốt nghiệp và chuẩn bị đi làm của các sinh viên CNTT thì thỉnh thoảng tôi lại nhận được các câu hỏi nhờ tư vấn: "Em không biết với khả năng của mình thì nên chọn công ty nào là phù hợp và triển vọng nhất?". Cứ mỗi lần như vậy tự nhiên tôi thấy vui vui, nhớ lại khoảng khắc mình chuẩn bị tốt nghiệp hồi đó cũng y như vậy, cũng băn khoăn thoáng một chút lo lắng về con đường mình sắp tới sẽ như thế nào so với cuộc sống hơn 4 năm trong giảng đường đại học. Và quả thực giờ nhìn lại thì đó là một trong những thời gian quyết định cho một lập trình viên để chuyển từ cuộc sống đầy "mơ mộng" sang một môi trường khắc nghiệt hơn rất nhiều. Và việc quyết định lựa chọn công ty sẽ có ảnh hưởng rất lớn đến sự nghiệp trong những năm sau đó. Và tôi thử nghĩ nếu giả sử mình có dịp quay trở lại vào khoảng khắc giao thời đó, thì tôi sẽ lựa chọn chiến lược như thế nào nhỉ ^_^. Và đó cũng là vấn đề tôi muốn chia sẻ trong bài viết này, hi vọng có thể tư vấn ít nhiều cho các bạn sinh viên IT trẻ sắp tốt nghiệp và muốn lựa chọn con đường lập trình viên cho sự nghiệp mình trong những năm sắp tới.

0. Có thể nói hầu hết các công ty IT Việt Nam hiện nay đều không trông đợi việc SV ra trường sẽ có khả năng làm việc được ngay và đều dành một khoảng thời gian để training lại theo yêu cầu của công ty. Chính vì vậy mà các công ty không hi vọng nhiều vào một tá các kĩ năng mà SV ghi trong CV hay các dự án nghiên cứu trước đó. Cái quan trọng nhất mà họ trông đợi là kỹ năng lập trình của SV đó. Kỹ năng lập trình càng cao thì thời gian training sẽ càng ngắn và sinh viên có thể nhanh chóng bắt tay vào làm việc được ngay. Đây là một điều quan trọng mà nếu chuẩn bị tốt, các bạn SV sẽ có thể dễ dàng thích nghi và cảm thấy không bị khớp khi chuyển từ môi trường học thuật sang công việc.

1. Với các bạn SV chưa có nhiều kinh nghiệm làm việc va chạm trong các môi trường công nghiệp thực sự trước đó thì tôi nghĩ tốt nhất nên dành ít nhất 1 năm cho việc học hỏi các kinh nghiệm này. Để làm điều này, hãy apply vào những công ty gia công thật lớn, nơi các bạn sẽ "được" đào tạo quy trình một cách chặt chẽ, cách thức tổ chức và tiến hành công việc bài bản, giờ giấc chuyên nghiệp. Ngoài ra các công ty này sẽ có những dự án đủ lớn để bạn cảm nhận được môi trường công nghiệp IT thực sự khốc liệt như thế nào, cũng như sẽ có những chương trình đào tạo đặc biệt cho bạn. Những điều này các công ty trung bình nhỏ sẽ khó có được bởi họ trông đợi bạn vào sẽ có thể tự học và làm việc được ngay, do đó nếu bạn không có khả năng tự định hướng bản thân đủ mạnh thì rất dễ đi sai đường và bế tắc. Nếu sau thời gian này, bạn cảm thấy con đường gia công thích hợp với bạn thì hãy cứ tiếp tục trong những năm kế tiếp và từng bước tiến lên những chức vụ cao hơn.

2. Rồi đến một lúc nào đó bạn đã đủ lông đủ cánh, chán làm gia công và muốn làm một cái gì đó mới hơn, đây sẽ là thời điểm thích hợp nhất cho bạn để tham gia vào các công ty nghiên cứu và phát triển những sản phẩm chiến lược. Trước đây số lượng các công ty làm sản phẩm chuyên nghiệp VN rất ít nhưng trong những năm gần đây với xu hướng web 2.0 trên thế giới và cả Việt Nam nóng lên thì số lượng các công ty đang tăng nhanh. Hãy chọn một công ty chỉ tập trung làm sản phẩm với những con người thật chuyên nghiệp, không nên chọn những công ty lấy ngắn nuôi dài (tức vừa làm gia công vừa làm sản phẩm, hoặc vừa làm hợp đồng vừa nghiên cứu bởi các công ty này khi có hợp đồng ngon gần như sẽ lại ...bỏ hết việc làm sản phẩm sang một bên để làm hợp đồng ;)). Ở trong môi trường này, bạn sẽ học được rất nhiều các công đoạn trong quá trình làm sản phẩm, từ việc phát triển những nền tảng đầu tiên cho đến lúc sản phẩm thành hình và đến tay những end-users cuối cùng.

3. Rồi đến một lúc nào đó bạn muốn làm một sản phẩm gì đó của riêng mình, thế thì đã đến lúc bạn tìm những chiến hữu đồng chí hướng để start-up một công ty ;). Với kinh nghiệm chiến trường ở các công ty IT lớn và làm sản phẩm bạn đã tích lũy được từ hai bước trên sẽ giúp bạn tránh được rất nhiều sai lầm không đáng có. Tuy nhiên bạn sẽ phải đương đầu thêm với rất nhiều bài toán đau đầu khác không thuộc phạm vi chuyên môn của mình: khách hàng, quỹ đầu tư, marketing, tài chính, kế toán.... Những công việc mà gần như nếu không có sự chuẩn bị sẽ rất dễ đưa công ty thất bại. Và nếu thành công bước này, hãy từng bước mở rộng công ty của mình lên một tầm cao mới.

4. Rồi đến một lúc đó bạn lại cảm thấy chán với những thành công mà mình có được. Đến lúc này có lẽ có hai hướng: Một là quay trở lại ...reset lại bước 1-2-3, rồi cứ thế nhưng bạn sẽ nâng cấp lên ở những vị trí cao hơn với những công việc thách thức và ý nghĩa hơn. Hai là tìm một niềm đam mê trong những lĩnh vực khác như Âm nhạc, Thơ văn... chẳng hạn :x, để bạn có thể bắt đầu một cuộc sống hoàn toàn khác hơn so với thế giới IT trước đây của mình.

Thì tất cả những điều trên chỉ đơn thuần là những kinh nghiệm của riêng tôi, tất nhiên chỉ mang tính tham khảo bởi tôi nghĩ mình là người thiên về sống để trải nghiệm hơn là sống để quyết tâm làm một điều gì đó thật lớn lao vĩ đại. Với tôi mỗi môi trường, mỗi công việc đều có những thách thức thú vị riêng. Do đó tôi nghĩ điều quan trọng vẫn nằm ở bạn, bạn cảm thấy mình là người có những tính cách đặc biệt gì và liệu con đường nào mới là thích hợp nhất dành cho bạn.

Tuy nhiên có một điều mà tôi nghĩ sẽ luôn đúng và rất quan trọng là hãy luôn có cho mình một hoặc vài người cố vấn tại bất kì thời điểm nào, những người thực sự có nhiều kinh nghiệm giỏi hơn bạn ở một hay nhiều lĩnh vực nào đó. Bởi họ sẽ giúp bạn từng bước hoàn thiện bản thân mình và tránh rất nhiều sai lầm không đáng có. Đôi lúc sự tự tin quá sẽ dẫn bạn đến một lúc nào đó ngoảnh lại mới nhận ra được mình còn thiếu rất nhiều và có thể mọi thứ đã trở nên quá trễ để bắt đầu lại. Bản thân tôi cho đến giờ vẫn cảm thấy mình thực sự may mắn khi gần như tại bất kì thời điểm trong sự nghiệp IT của mình, tôi đều có được những người cố vấn rất tốt, họ nhiệt tình giúp đỡ và nâng tôi lên những nấc thang cao hơn. Và tôi ước gì mình sẽ luôn được như vậy, chừng nào tôi còn có được những người cố vấn, thì tôi vẫn còn cảm thấy an tâm và cảm nhận mình còn học hỏi được từ cuộc sống rất nhiều ^_^

Read more »

Posted in: developer

Cuộc chiến nhân lực CNTT

Sau bài viết "Lối thoát nào cho lập trình viên Việt Nam?", có nhiều bạn nghĩ tôi nói quá bởi làm gì có lập trình viên nào ở Việt Nam được trả tới 1500, thậm chí 2000$. Thực ra điều này là có, nhưng không phải phổ biến. Tuy nhiên gần đây khi cuộc đua CNTT bắt đầu nóng trở lại, và khi Việt Nam từng bước có nhiều code guru hơn, thì tôi nghĩ mức lương này hoàn toàn có thể trở nên phổ biến trong tương lai.

Có nhiều lý do để khiến điều này trở thành hiện thực. Trong hai thập niên qua, chúng ta đã chứng kiến sự bùng nổ của CNTT và đa phần mọi người đều nghĩ CNTT đã bước qua giai đoạn đỉnh cao của nó. Tuy nhiên một số người trong ngành như chúng tôi chỉ nghĩ đây là thời điểm bắt đầu, thập niên sắp tới chúng ta sẽ còn thấy CNTT còn làm được nhiều việc hơn nữa và len lỏi vào mọi ngóc ngách của cuộc sống. Tất nhiên nước Mỹ sẽ vẫn là nơi xuất phát của những người làm CNTT tốt nhất. Mặc dù vậy, số lượng này sẽ vẫn không đủ và các công ty vẫn sẽ phải tiếp tục săn thêm các chuyên gia từ các nước khác. Do đó, nếu thực sự ở VN có những chuyên gia ngang ngửa bên Mỹ thì việc trả một mức lương bằng 1/3 so với bên US hay cao hơn sẽ hoàn toàn là điều có thể chấp nhận đối với các công ty. Và trong thời gian sắp tới, có thể ngay trong năm sau, chúng ta sẽ chứng kiến một cuộc chiến khốc liệt về nhân sự trong lĩnh vực này tại Việt Nam.

Mặc dù các công ty sẵn sàng trả lương cao cho những người có kinh nghiệm, nhưng có một điều tôi nhận thấy là hầu hết các công ty đều không thích việc training cho những SV mới tốt nghiệp. Điều này cũng dễ hiểu bởi các công ty không muốn mất thời gian và chi phí cho quá trình này, họ trông đợi những người tham gia có thể làm và đem lại hiệu quả ngay. Và có lẽ điều này đã tạo ra một khoảng cách rất lớn trong việc cung cầu nguồn nhân lực CNTT hiện nay. Những người có kinh nghiệm trong lĩnh vực CNTT sẽ luôn thiếu, trong khi một số lượng SV CNTT mới tốt nghiệp từ các trường ít có tên tuổi lại loay hoay tìm đầu ra bởi nhiều CNTT không thích nhận những người mới chưa có kinh nghiệm như vậy.

Và đây có lẽ sẽ là một trong những bài toán khó các công ty CNTT nói riêng, và CNTT Việt Nam nói chung sẽ phải đối mặt trong thời gian sắp tới ;)

Read more »

Posted in: developer,it

Lối thoát nào cho lập trình viên Việt Nam?

Tuần rồi có gặp lại mấy người bạn cũ, nghe họ than thở sao đi làm lập trình viên áp lực và đòi hỏi suy nghĩ nhiều vậy mà lương lại không tăng được bao nhiêu. Nghe vậy tôi cũng không biết nói sao, chỉ cười thầm trong bụng "Ôi, làm ngành này mà không ...nhảy công ty thì bao giờ lương mới lên nhanh ;))"

Mở đầu tí xíu cho vui ^_^, sau khi bài viết "Làm giàu từ công nghệ ở Việt Nam?" của tôi được báo Tuổi Trẻ đăng thì nhiều diễn đàn đã trích đăng lại. Sau một hồi đọc các ý kiến phản hồi ở các diễn đàn khác nhau thì tôi có cảm giác đây có lẽ là vấn đề chung mà hầu hết những người làm CNTT ở Việt Nam đều băn khoăn hiện nay. Biết lập trình là cái nghiệp mình đã trót theo vì niềm đam mê hay một lý do nào khác, nhưng liệu nó có thực sự triển vọng để mình có thể gắn bó lâu dài?

Với tôi thì đây quả thật là một vấn đề cần tính đến bởi có lẽ hiếm có nghề nào lại ...."bạc bẽo" như lập trình viên. Nếu các ngành khác như giáo viên, bác sĩ, bán hàng... càng làm lâu càng có quan hệ và kinh nghiệm thì ngược lại khả năng tư duy của các lập trình viên sẽ ngày một chậm đi do tuổi tác. Đứng ở tư cách một chủ doanh nghiệp, rõ ràng bạn sẽ thích thuê những lập trình viên trẻ trung, vừa nhanh nhẹn, chi phí phải chăng hơn là thuê các lão tướng lương cao mà lại ngày một chậm chạp hơn.

Và rõ ràng trước tình hình như thế, người lập trình viên cần tính cho mình một lối thoát trước khi chạm đến ngưỡng không còn khả năng lập trình được nữa :)

1. Thăng tiến theo con đường lập trình

Với một lập trình viên thuộc loại khá, hiện nay sau khi ra trường sẽ được trả mức lương trung bình vào khoảng 400-500$ (Theo số liệu các công ty gia công ở TPHCM, ở Hà Nội có thể thấp hơn). Sau khoảng 2 năm con số này sẽ tăng lên khoảng 1000$, và 2-3 năm nữa có thể lên đến 2000$. Tuy nhiên đến đây có thể xem là đã chạm ngưỡng. Sở dĩ nói vậy vì theo tôi được biết một số công ty nước ngoài trả tiền gia công cho các công ty Việt Nam theo đầu người khoảng 2000$/người, trừ đi các chi phí điện nước, thuế má... thì có lẽ mức lương trung bình cho mỗi người sẽ chỉ có thể khoảng 1000-1500$ mà thôi, trả cho tôi 2000$ tức là phải bù lỗ từ các lập trình viên trung bình khác. Tất nhiên con số này có thể sẽ cao hơn ở những công ty gia công tầm cao không trả theo đầu người, tuy nhiên chỉ là thiểu số.

Để có thể leo đến mức này thì không chỉ đòi hỏi tôi phải có năng lực thật tốt mà còn phải khéo léo trong việc đàm phán, cũng như phải chọn đúng những công ty đủ triển vọng có hầu bao tốt sẵn sàng chi trả mức trên. Và đến khi đạt được, tất nhiên tôi cũng sẽ nhận được những áp lực cho "tương xứng" với mức lương đó cũng như sẽ là mục tiêu sa thải đầu tiên trong các thời kì kinh tế khó khăn. Một khi bị sa thải, sẽ rất khó để có thể tìm được công việc mới với mức lương như cũ.

Tuy nhiên nếu leo lên tới được mức ở trên thì theo tôi cũng đã đủ sống ở Việt Nam. Với giá một căn hộ dành cho người thu nhập trung bình vào khoảng 600 triệu hiện nay, thì tôi nhẩm tính với mức lương 1000$ mỗi tháng để dành 10 triệu là chỉ cần 5 năm là có thể trả hết. Với mức lương 2000$ thì chỉ cần 2.5 năm. Như vậy thì tôi cũng có thể tập trung vào công nghệ, từng bước trau dồi để leo lên các vị trí quản lý công nghệ cao hơn.

Tuy nhiên phần lớn số lượng lập trình viên Việt Nam sẽ không nằm trong tốp này, cũng như các công việc gia công ở Việt Nam chỉ quanh quẩn ở tầm thấp nên đến một lúc nào đó những người có năng lực cũng sẽ từng bước tách ra tìm cho mình một con đường triển vọng hơn.

2. Tìm một nghề mới triển vọng hơn

Vậy nếu không làm lập trình viên thì sẽ làm gì? Nhìn vào số lượng những người bạn xung quanh, tôi thấy phổ biến nhất là chọn một ngành triển vọng hơn nhưng có liên quan đến IT

- Làm IT trong các ngân hàng, công ty chứng khoán: Các công ty này cũng cần rất nhiều đến IT, đôi lúc cả những công việc lập trình. Làm trong những công ty này có thể dễ dàng tiếp cận được với những nguồn thông tin khá tốt, cộng với khả năng xử lý thông tin thế mạnh của các lập trình viên thì có lẽ sớm muộn cũng tìm được một hướng đi triển vọng như một nghề tay trái bên cạnh nghề lập trình hiện tại. Tôi còn biết có vài đại ca ngành này làm một hồi còn chuẩn bị có ý định tách ra lập ngân hàng nữa chứ ;)

- Đi Sale IT: Với một thị trường khá tiềm năng thì Việt Nam đang là đích đến của rất nhiều công ty sales như Microsoft, IBM, Cisco, Oracle, HP... Làm nghề này thì đòi hỏi khả năng giao tiếp cũng nhiều mối quan hệ. Với mức lương khá cao cũng như hưởng huê hồng theo doanh số thì đến một lúc nào đó hoàn toàn có thể bứt xa so với mức lương lập trình viên ở trên. Ngoài ra làm nghề này được thêm cái dễ nhảy, không làm cho Microsoft thì sang làm cho IBM, Cisco... Nói chung với một thị trường đông dân và còn tăng trưởng cao như Việt Nam hiện nay thì không thiếu cơ hội.

- Đi buôn Bất Động Sản: Đi buôn BĐS cũng vui, chỉ có điều là nó không liên quan tới IT lắm và đòi hỏi vốn cũng phải kha khá. Nhưng nếu quyết tâm theo đuổi trong thời gian dài thì sớm hay muộn cũng sẽ đạt được những thành tựu, thậm chí là rất lớn. Nhìn quanh quẩn thấy đa phần tầng lớp giàu có ở Việt Nam đều giàu lên từ ngành này (Theo thống kê không chính thức là 50%). Do đó với khả năng của suy luận của lập trình viên cộng thêm giao tiếp khéo léo và từng bước mở rộng quan hệ, thì đây cũng là một hướng đi triển vọng có thể cân nhắc

- Đi làm nhà giáo: Suy nghĩ này có vẻ hơi "điên" bởi đa phần mọi người nghĩ lương nhà giáo ba cọc ba đồng, làm sao mà sống. Tôi cũng nghĩ vậy cho đến khi nghe một anh bạn nói trung bình mỗi buổi anh đó đi dạy được 1 triệu, Sau vài giây tính toán, tôi nhẩm tính như vậy là một tháng anh cũng kiếm được 30-40 triệu, với những người có tiếng tăm có lẽ còn cao hơn nữa. Ngoài ra làm ngành này được thêm lợi thế là xã hội trọng vọng, cũng như tích lũy được rất nhiều mối quan hệ để làm vô số điều khác sau này. Có lẽ đây là một trong những lối thoát rất tốt và tôi sẽ còn đề cập trong một bài viết khác ;))

3. Lập công ty tự xây dựng sự nghiệp cho mình

Bên cạnh hướng tìm một nghề triển vọng hơn ở trên, với những người với cá tính mạnh thì họ lại muốn tự lập công ty để khẳng định mình. Nhưng nếu làm một công ty IT thì nên đi hướng nào?

- Gia công: Đây là một trong những hướng mà tôi thấy khá nhiều các công ty phía Nam ưa chuộng. Xuất phát từ một số hợp đồng có được, họ tuyển nhân công vào làm rồi cứ thế từng bước mở rộng. Tuy nhiên làm nghề này có cái bấp bênh là nhân sự không ổn định, bởi rõ ràng với hướng này thì chỉ có thể mở rộng theo quy mô số lượng nhân viên mà thôi. Điều này thì buộc công ty phải luôn tìm kiếm những hợp đồng mới và việc này hoàn toàn không đơn giản bởi đòi hỏi những doanh nhân trẻ phải có nhiều mối quan hệ quốc tế. Ngoài ra, đến một lúc nào đó quy mô lớn thì chỉ cần không có hợp đồng trong vài tháng thì công ty cũng đi luôn. Nhiều công ty ở gia công ở VN đã rơi vào tình trạng như vậy.

- Làm giải pháp cho thị trường trong nước: Các công ty theo hướng này thi đa phần tôi nhận thấy họ thường có một khách hàng ban đầu với nhu cầu về một sản phẩm nào đó. Và họ từng bước làm sản phẩm để đáp ứng nhu cầu của khách hàng này rồi kì vọng sẽ bán được cho các khách hàng tiếp theo. Tuy nhiên phần lớn các công ty theo lĩnh vực này không ổn định và doanh số bấp bênh. Câu hỏi đặt ra là liệu thị trường sản phẩm họ đang làm có đủ để nuôi họ, cũng như việc các hợp đồng có quy mô ở Việt Nam đa phần đều dựa trên quan hệ. Việc họ có được hợp đồng ban đầu không chắc là họ sẽ kiếm được những hợp đồng tiếp theo. Có lẽ các công ty dù thành công trong lĩnh vực này cũng đều hiểu đây không phải là hướng đi lâu dài, họ cần phải có những sản phẩm chủ lực và bền vững hơn.

- Làm các dịch vụ dot-com: Có lẽ đây là một trong những lối thoát tốt nhất cho các công ty CNTT. Một sản phẩm thành công và doanh số ổn định sẽ là một nguồn đảm bảo rất lớn cho sự phát triển của công ty trong tương lai. Nhiều quỹ đầu tư lớn như IDG, DFJ Vinacapital... cũng đã vào Việt Nam để hỗ trợ cho những sản phẩm như vậy. Tuy nhiên thị trường này đang chịu một sức ì rất lớn, ngoài những sản phẩm đánh trúng mục tiêu vào thị trường game online, SMS... thì hầu hết các công ty còn lại đều đăng nằm trong tình trạng chờ thời và nỗ lực tìm kiếm đầu ra. Nhưng dẫu sao theo tôi đây vẫn là một hướng đi triển vọng, đặc biệt trong trường hợp sản phẩm mang một số yếu tố mới thì khi thành công ở Việt Nam sẽ có thể từng bước vươn ra thị trường bên ngoài, có thể chỉ dưới dạng gia công như ở trên nhưng sẽ ở một cấp độ cao hơn và đem lại giá trị gia tăng hơn rất nhiều.

Tổng kết lại thì trên đây là một số hướng đi theo quan điểm của riêng tôi mà những lập trình viên có thể cân nhắc cho sự nghiệp tương lai của mình. Khó có một cá nhân nào có thể gắn bó với nghề lập trình mãi mãi. Tất nhiên việc chọn hướng đi nào sẽ phụ thuộc vào tính cách của từng người khác nhau. Với riêng bản thân, thì tôi vẫn đang trên đường tự đào tạo để trở thành một trong những "nhân vật chủ chốt" góp phần xây dựng một công ty IT hùng mạnh của Việt Nam trong tương lai và từng bước vươn ra bên ngoài. Có thể bạn sẽ cho tôi là người "mơ mộng" nhưng đôi lúc tôi nghĩ nếu cả cuộc đời mình có thể sống với những lý tưởng cá nhân thì không phải tôi đã là một người rất hạnh phúc à, dẫu cho những lý tưởng đó là ...không tưởng ;)). Tất nhiên cũng có thể đến một lúc nào đó tôi nhận ra sự thật phũ phàng đó, nếu vậy thì thôi đành an phận làm một leader bình thường hướng dẫn thế hệ đàn em đi sau hay chuyển sang nghề nhà giáo, nếu được như ở trên thì cũng triển vọng phết nhỉ ^_^. Vậy còn với bạn, nếu bạn là lập trình viên thì bạn sẽ tính sao?

Read more »

Posted in: developer,featured

Sự khác biệt giữa dân công nghệ và kinh doanh

Có cơ hội chơi với nhiều người trong cả hai giới công nghệ và kinh doanh, trao đổi về các dự án ý tưởng, tôi nhận thấy có một sự khác biệt rõ nét trong suy nghĩ của những con người thuộc hai thế giới này.

Đối với dân kinh doanh, trước một công nghệ mới, họ thường suy nghĩ chỉ cần tìm hiểu sơ qua về công nghệ này để xem có thể ứng dụng tạo thành những ý tưởng thế nào kinh doanh được là ok. Điều này nghe có vẻ rất hợp lý nhưng tôi có cảm giác một điều gì đó không ổn. Có lẽ điều này chỉ đúng cho những công nghệ đơn giản, còn với những công nghệ phức tạp thì tôi nghĩ phải thực sự là người trong cuộc mới có thể hiểu sâu mọi khía cạnh của vấn đề. Ngoài ra thêm một điều nữa là dân kinh doanh cũng hay có suy nghĩ ý tưởng kinh doanh là cái quan trọng, còn công nghệ chỉ là yếu tố phụ, cứ thuê mấy người coder trung bình là dư sức làm rồi ;)). Điều này dễ dẫn tới những ứng dụng cũng có một kiến trúc ...trung bình, không vững chắc và dễ vỡ. Tôi đã chứng kiến một số công ty thất bại với cách suy nghĩ như vậy.

Còn đối với dân công nghệ, trước một công nghệ mới, họ thường tìm hiểu về những yếu tố mới do công nghệ này đem lại so với công nghệ cũ. Rồi họ suy nghĩ với yếu tố mới này thì liệu mình có thể tạo nên được những ứng dụng với những tính năng ưu việt thế nào so với những cái hiện có. Và thế là họ sẵn sàng bắt tay vào làm mà ít để ý tới việc đầu ra của sản phẩm có bán được hay không. Đa phần những giải pháp này mang tính chờ thời là chủ yếu và thành công đến được với sản phẩm có lẽ cũng phần nhiều nhờ yếu tố may mắn.

Từ hai hướng suy nghĩ khác nhau ở trên, tôi nhận thấy để có được những dự án công nghệ với khả năng thành công cao nhất, thì rất cần những người có khả năng kết hợp được những điểm mạnh của hai hướng này. Đó là những con người với một tầm nhìn về kinh doanh sâu sắc đồng thời am hiểu về công nghệ để có thể vẽ ra được một kiến trúc ứng dụng vững chắc cho cấp dưới triển khai.

Xét về tình hình thực tế hiện nay thì đa phần những người đáp ứng được tiêu chí trên đều xuất phát từ dân công nghệ với một sự nhạy bén trong kinh doanh. Họ từng bước xây dựng sản phẩm cốt lõi, tổ chức bộ máy nhân sự và thống lĩnh thị trường ở lĩnh vực thế mạnh của mình. Còn dân kinh doanh nếu đi theo cách tự làm như này sẽ gặp khá nhiều khó khăn bởi họ không đủ mức độ am hiểu như những người công nghệ, rốt cục những người kinh doanh làm công nghệ thành công đa phần đều xuất phát từ những sản phẩm phân phối lại của nước ngoài.

Từ đây tôi nhận ra một bài học, với những team start-up ban đầu rất cần hiểu rõ những thế mạnh của mình để có thể tận dụng tốt nhất những ưu điểm trước các đối thủ. Một team công nghệ không thể lấy yếu tố kinh doanh làm lợi thế và ngược lại một team về kinh doanh không thể quá chủ quan về mặt công nghệ. Tất nhiên cả hai đều phải nỗ lực để có thể kết hợp hài hòa cả hai yếu tố này. Đến một lúc nào đó vượt qua được một ngưỡng thành công nhất định thì sự khác biệt này không còn quan trọng nữa bởi họ đã có đủ sức và thế để tìm những đối tác bổ sung cho mình :)

Read more »

Posted in: developer,it,startup

Vietnam Summer of Code: Bệ phóng cho những lập trình viên SV Việt Nam

Nhớ lại tại lễ bế mạc cuộc thi Phần mềm nguồn mở Olympic Tin học Sinh viên toàn quốc năm ngoái, chúng tôi đều hi vọng rằng đến một lúc nào đó sân chơi này sẽ có thể phát triển thành một cuộc chơi giống như mô hình Summer of Code của Google hằng năm, để có thể tạo cơ hội cho nhiều sinh viên Việt Nam với khả năng lập trình và khao khát muốn làm một cái gì đó mang lại lợi ích thực sự cho cộng đồng và vươn xa hơn những ước mơ của chính mình.

Chỉ chưa đầy một năm sau, với những nỗ lực không ngừng từ phía Hội Tin Học, cùng với hỗ trợ từ các chính sách đẩy mạnh nguồn nhân lực công nghệ thông tin của chính phủ, mô hình Vietnam Summer Of Code với tên gọi "Mùa hè sáng tạo viết ứng dụng Phần mềm nguồn mở" đã được chính thức đưa vào khởi tranh, một phần thi chính thức ngang hàng với các phần thi uy tín khác tại Olympic Tin học Việt Nam hàng năm như lập trình quốc tế ACM ICPC.

Hiểu một cách đơn giản, các SV/nhóm SV sẽ bắt đầu dự án với một ý tưởng sản phẩm. Rồi từng bước đặc tả ý tưởng này gửi về cho Ban tổ chức. Ban tổ chức sẽ chọn ra 10-15 dự án với ý tưởng hay nhất để tài trợ từ 3-5 triệu VND cho các nhóm tiếp tục hiện thực trong vòng hai tháng hè. Sau đó, 5 nhóm SV với sản phẩm xuất sắc nhất sẽ tham dự vòng chung khảo tại Thành phố biển Nha Trang vào đầu tháng 10 năm nay (nhân dịp Olympic Tin học lần thứ 19 với hàng ngàn SV từ khắp nước đổ về). Toàn bộ chi phí ăn ở đi lại sẽ do BTC tài trợ và nhóm giải nhất sẽ có cơ hội nhận phần thưởng lên tới 30 triệu VNĐ tiền mặt cùng nhiều tài trợ khác, một con số có thể nói khá lớn cho một cuộc thi SV từ trước đến nay!

Đến đây thì ngay cả bản thân tôi cũng đã thấy quá hấp dẫn ;)). Nếu mà tôi còn là SV thì chắc chắn tôi sẽ chuẩn bị hết mình cho cuộc chơi này. Tôi sẽ xuất phát với một ý tưởng về một công nghệ mới như một plugin cho Facebook chạy trên nền cloud computing AppEngine của Google, hay một ứng dụng mobile trên nền iPhone/Android... Tiếp đó, tôi sẽ tìm cho mình một người cộng tác cũng như một giảng viên hướng dẫn để củng cố lực lượng. Với số tiền tài trợ, chúng tôi sẽ dành toàn bộ 2 tháng hè để bắt tay vào hiện thực để giành một suất đi Nha Trang du lịch cuối năm. Song song quá trình đó, chúng tôi cũng sẽ từng bước giới thiệu sản phẩm ra cộng đồng. Và nếu sản phẩm đạt giải tại cuộc thi được nhiều người dùng ủng hộ, chúng tôi sẽ tiếp tục tiến đến giải thưởng Nhân tài Đất Việt lần thứ 5 và những giải thưởng quốc tế tầm xa hơn, cũng như từng bước xúc tiến đầu tư để biến ước mơ của mình thành hiện thực.

Do đó, nếu bạn là một SV yêu thích CNTT với những dự định hoài bão lớn, không có lý do gì mà bạn lại không thử ...tham gia cuộc thi này. Đừng để thời gian mãi trôi qua vô ích rồi sau này lại phải nuối tiếc về những điều đã đi qua. Hãy tận dụng những cơ hội dù nhỏ nhất để có thể chắp cánh xa hơn những ước mơ của chính mình ^_^

Các thông tin chi tiết về cuộc thi và cách thức đăng ký có thể tham khảo tại:

http://www.itweek.org.vn/olympic/

http://sites.google.com/site/vnfoss

Read more »

Posted in: developer

Làm giàu từ công nghệ ở Việt Nam?

Dạo này có thời gian rảnh rỗi nên tôi có cơ hội đi đây đi đó, gặp gỡ nhiều bạn bè trong giới công nghệ cũng như bạn bè cũ đã từng có thời gian học chung trước đây. Nhìn lại mới đó mà đã bảy năm kể từ ngày tôi chính thức bước vào con đường Công nghệ thông tin. Suốt thời gian đó tôi gần như bị cuốn vào cuộc đua công nghệ mà quên hết mọi thứ xung quanh. Giờ có thời gian rảnh ngồi chiêm nghiệm lại mới ngẫm ra được nhiều điều. Có nhiều thứ rất đỗi bình thường trong cuộc sống nhưng lại bắt đầu trở nên lạ lẫm đối với những con người công nghệ như tôi.

Sự chênh lệch "giàu nghèo"

Tôi vẫn nhớ hồi đó những người học trong lĩnh vực tự nhiên như Toán, Lý, Tin... như chúng tôi đều là những ứng cử viên sáng giá nhất trong mắt mọi người, đều nhận được nhiều sự quan tâm hỗ trợ. Rồi đa phần đều thi vào những ngành triển vọng như CNTT, viễn thông... Nhưng rồi bây giờ lại trở thành những nhân viên bình thường, yếu về khả năng giao tiếp, suốt ngày ngồi làm việc trong phòng kín gần như tách biệt với thế giới bên ngoài và đều đặn hàng tháng lãnh một mức lương không tệ nhưng so với một số ngành tiềm năng khác thì có thể nói là ba cọc ba đồng.

Trong khi những người học trong những ngành xã hội thường được xem là những ngành ít quan trọng hơn, dở hơn (mỗi lần cứ tới kiểm tra môn tự nhiên là phải tới lui "nhờ vả" những người như chúng tôi :x), sau này cũng thi vào những ngành bình thường như kinh tế, ngoại thương... Sau khi ra trường xuất phát điểm họ cũng thấp hơn, nhưng với một số người khéo léo biết trau chuốt kinh nghiệm sống và từng bước tăng cường khả năng giao tiếp với bên ngoài, chỉ trong một thời gian ngắn họ đã đi lên rất nhanh... Một số người đã đạt mức lương cao ngang ngửa với PM trong các công ty gia công phần mềm, còn những người siêu hơn trong lĩnh vực ngoại thương xuất nhập khẩu thì họ đã có đủ tiền để mua nhà và xe hơi. Trong tình hình Việt Nam là một đất nước đang phát triển như hiện nay thì tôi tin khoảng cách "giàu nghèo" này sẽ còn ngày một gia tăng hơn nữa.

Tất nhiên nói như vậy không có nghĩa là tôi "bất mãn" với ngành CNTT hiện tại mình đang theo đuổi ;), bởi tôi hiểu mỗi ngành đều có giá trị của riêng nó. Nhưng thực sự tôi nghĩ một người làm trong lĩnh vực CNTT chỉ thực sự có giá trị khi anh ta phải quên đi qua ánh hào quang CNTT mà những người trong ngành vẫn hay ảo tưởng ;)), hòa nhập với cuộc sống để hiểu cuộc sống xung quanh thực sự đang mong muốn điều gì, giao tiếp với những con người trong thế giới thật để hiểu được sứ mệnh của mình nằm ở đâu trong chuỗi mắt xích phát triển của nền kinh tế Việt Nam. Còn không thì những con người CNTT như chúng tôi vẫn sẽ mãi chìm trong thế giới ảo và dần sẽ có một cảm giác lạc lõng như bị bỏ rơi trong sự phát triển như vũ bão của xã hội VN ngày nay.

Làm giàu ở VN thì phải "con buôn"?

Trước một viễn cảnh khá u ám của các dot-com Việt Nam hiện nay, tôi cũng đã quyết định đi "thỉnh giáo" một số sư huynh thành đạt ở Việt Nam bên các lĩnh vực khác để xem liệu có những lối ra nào cho lĩnh vực này. Cũng có khá nhiều ý kiến được đưa ra, nhưng tựu trung lại thì có vẻ như là: Em muốn làm giàu ở Việt Nam thì đôi lúc cũng phải ...con buôn một tí :">. Tôi cũng chả biết giải thích từ con buôn thế nào nên nêu một số ví dụ minh họa hơi liên quan:

1. Công ty tôi làm ra một ứng dụng Internet giáo dục rất tốt và với sản phẩm này mọi học sinh, sinh viên Việt Nam đều có thể cơ hội học tập bình đẳng, tiếp xúc với một kho dữ liệu tri thức ngang nhau. Nghe thì ai cũng đồng ý rất hữu ích, nhưng rốt cục nó cũng chỉ đóng vai trò phụ trợ. Người dùng Việt Nam vẫn thích một môi trường học thật và quan trọng là học xong phải có "bằng cấp" và cơ hội. Và rõ ràng bài toán này là một bài toán thực tế cuộc sống, cách giải quyết đòi hỏi phải khéo léo từ kinh nghiệm từng trải, không thể trông đợi vào công nghệ.

2. Công ty tôi làm một site thương mại điện tử, bảo đảm mọi người tham gia sẽ giao dịch dễ dàng và thuận tiện. Nghe cũng có vẻ hay nhưng với thực tế xã hôi Việt Nam hầu hết đều là buôn bán nhỏ lẻ và tìm cách lách thuế thì rất ít người muốn minh bạch công khai. Giao dịch trực tiếp vẫn là cách tốt nhất, không phải tốn phí giao dịch, đôi khi gặp mặt trực tiếp nói chuyện tình cảm còn mặc cả bớt được thêm chút đỉnh ;))

3. Công ty tôi làm một ứng dụng Internet rất hay, mọi ý tưởng đều hoàn hảo và kỳ vọng sẽ bán được hàng. Nhưng có thể đó chỉ mới là chúng tôi nghĩ và thực tế khả năng thất bại là rất cao. Trong khi đó cũng với công sức đó, chúng tôi làm một ứng dụng demo không tốn nhiều sức lực, rồi dựa trên mối quan hệ đi tìm cách ..."gạ" một đại gia lắm tiền trong lĩnh vực đó đầu tư. Lý lẽ thuyết phục là nếu đầu tư tiền vào đây thì với kinh nghiệm của anh, cộng với năng lực của em thì khả năng thành công là rất cao. Mọi việc có vẻ rất bất ổn nhưng đôi lúc giả lại thành thật. Không ít công ty ở VN đã thành công bằng cách này.

Tựu trung lại thì làm giàu ở Việt Nam dù trong bất kì lĩnh vực nào có lẽ cũng đòi hỏi rất nhiều kinh nghiệm thực tế từ cuộc sống cũng như các mối quan hệ khác nhau, cộng với tính "con buôn" nữa. Điều này có vẻ khá sốc đối với một người thuần túy về công nghệ như tôi trước đây, nhưng thực sự chúng ta không thể nhìn theo mô hình thành công của các công ty như như Google, Microsoft..., nơi có những văn hóa rất khác biệt so với chúng ta. Ở Việt Nam thì phải "chơi kiểu" Việt Nam. Nghĩ tới đây có vẻ tôi cũng đã bắt đầu "con buôn" hơn rồi nhỉ ^_^

Đến bao giờ mới có một "Google của Việt Nam"?

(Hiểu theo nghĩa công ty này sẽ có được những đột phá về mặt công nghệ, chiếm lĩnh một mảng lớn thị trường trong nước với những sản phẩm đậm chất nghiên cứu táo bạo và từng bước vươn ra thị trường bên ngoài)

Đó là câu hỏi mà tôi luôn đi tìm kiếm câu trả lời trong suốt ba năm nay. Trong suy nghĩ của mình, tôi không quan trọng việc công ty đó sẽ là của mình hay là một ai đó, chỉ cần có thể là một thành viên góp phần vào sự phát triển của công ty như vậy cũng đã là một niềm tự hào rồi. Nhưng thực tế sau nhiều năm lăn lội, tôi vẫn chưa thấy một triển vọng cho điều này trong một tương lai gần. Vì sao ư?

1. Thị trường Internet Việt Nam vẫn còn quá nhỏ

Hầu hết các công ty công nghệ đều phải nắm được một thị phần rất chắc và đủ lớn trước khi có thể vươn ra xa hơn. Ở Việt Nam thì hiện tại vẫn chưa có công ty nào hội đủ yếu tố này. Ngay cả thành công như Vinagame vẫn chưa được xem là đủ khi thị trường online game dần bão hòa, sự cạnh tranh khốc liệt từ các đối thủ cũng như hướng đi của họ khó lòng vươn ra bên ngoài.

2. Trình độ nhân lực kém

Vấn đề này thì có lẽ mọi người trong ngành đều đã hiểu rõ. Ngoài ra khả năng tập trung của người Việt Nam còn rất hạn chế, cũng dễ hiểu khi đa phần đều bị chi phối bởi những lý do cá nhân như: gia đình, bạn bè, lương bổng, nhà cửa...

3. Khả năng liên kết giữa những người giỏi hạn chế

Ở Việt Nam thực sự không có nhiều người giỏi với khả năng lãnh đạo tầm cao. Và thực sự khả năng liên kết giữa những con người này với nhau còn rất hạn chế, hầu hết đều khó có thể sống chung trong một môi trường và dần phải tách ra. Có lẽ do một số yếu tố về văn hóa cũng như chúng ta không được trang bị những cơ chế để làm việc hợp tác hiệu quả như ở các nước khác.

Một dẫn chứng rõ ràng là hãy nhìn thử vào các công ty dot-com VN hiện nay, gần như số công ty có được 3 người thực sự giỏi làm việc đoàn kết trở nên có thể nói là rất rất ít, chỉ đếm trên đầu ngón tay. Và các công ty này đa phần cũng chỉ chăm vào sản phẩm và thị trường mà ít chú trọng với việc làm sao để mở rộng đội ngũ nhân sự cấp cao của mình.

4. Môi trường vĩ mô thiếu cơ chế hỗ trợ

Mỹ có những Microsoft, Google... bởi một phần họ có những cơ chế cho những cá nhân xuất sắc tự xây dựng đế chế của riêng mình và thực sự chính phủ của họ có nỗ lực để khuyến khích đẩy mạnh nhưng ngành như vậy. Còn ở Việt Nam thì mọi thứ đều phải nằm dưới sự khống chế của nhà nước, không ai thích nếu bạn muốn làm một cái gì đó lớn (điều tôi nghe từ một nhóm người kinh doanh nước ngoài).

Về mặt CNTT thì thực sự chính phủ cũng không mặn mà với các công ty Internet hiện nay, có thì tốt mà không có cũng chả sao. Bởi điều mà VN cần quan tâm hiện nay là đẩy mạnh tin học hóa bộ máy quản lý nhà nước và xây dựng đội ngũ hùng hậu gia công cho nước ngoài. Đây là quan điểm tôi cũng đồng tình, có lẽ vấn đề mâu thuẫn nằm ở chỗ chúng tôi, những người làm CNTT được đào tạo để làm điều đó mà lại ...không hiểu điều đó. Thấy chán trong lĩnh vực này nên muốn làm một cái gì đó lớn lao hơn, kết cục là va vào rất nhiều chướng ngại và rào cản.


Trước tình hình như vậy thì trong bức tranh chung CNTT và kinh tế VN khá tươi sáng thì viễn cảnh cho những cá nhân theo ngành này chẳng hề dễ dàng chút nào. Tuy nhiên tôi tin là vẫn có những hướng ra triển vọng cho những người như chúng tôi. Vấn đề là tôi buộc phải thay đổi để đặt mình lại đúng vị trí cho phù hợp với sự phát triển tốc độ của kinh tế Việt Nam trong giai đoạn sắp tới. Tôi sẽ tiếp tục tìm hiểu và quay trở lại vấn đề này sau loạt bài về các dot-com Việt Nam ;)

Read more »

Posted in: developer,featured,it,startup